سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

19

اساس الصرف (مشتمل بر امهات مسائل علم صرف) (فارسى)

تمرين در احاديث زيل كه از كتاب شريف نهج البلاغه نقل شده است مصادر را از غير مصادر جدا نموده و بيان كنيد آيا ثلاثى است يا غير ثلاثى و نيز اوزان مصادر افعال را در آنها معيّن كنيد . 1 - ما لابن آدم و الفخر اوّله نطفة و آخره جيفة لا يرزق نفسه و لا يدفع حتفه « اولاد آدم را با تكبّر چه زيرا اوّلش منى و پايانش هم مردار گنديده است ، قدرت ندارد بر روزى خود و نه بر دفع مرگ از خويش » . 2 - ما احسن تواضع الاغنياء للفقراء طلا لما عند اللّه و احسن منه تيه الفقراء على الاغنياء اتّكالا على اللّه « چقدر نيكو است فروتنى ثروتمندان در مقابل بىچيزها رضايت خداوند و نيكوتر از آن بىاعتنائى ايشانست به توانگران به جهت توكّل بر خداوند تعالى . 3 - مقاربة النّاس فى اخلاقهم امن من غوائلهم « نزديك شدن بمردم در رفتار و كردارشان باعث محفوظ ماندن از كينه‌هاى ايشان مىشود » . 4 - الفكر مرآه صافيه و الاعتبار منذر ناصح و كفى ادبا لنفسك تجنّبك ما كرهته لغيرك « انديشه آئينه‌ايست روشن و پند گرفتن ترساننده‌ايست پنددهنده و بس است از حيث ادب و تربيت خويش دورى جستن از آنچه كه دوست ندارى براى غير خود » . 5 - الثّناء باكثر من الاستحقاق ملق و التّقصير عن الاستحقاق عىّ او حسد « ستودن بيش از حدّ چاپلوسى است و كمتر از حدّ شايستگى ناتوانى يا رشگ مىباشد » . 2 - مصدر ميمى و غير ميمى مصدر از نظر تقسيم ثانوى باز بر دو قسم است : ميمى و غير ميمى .